|
Abulcorum |
Ad
Anderitum in Britannia nel IV e V secolo, di guarnigione sul
litorale contro le incursioni dei pirati Sassoni.
|
|
Acincensium |
Ad
Antonacum in Germania Prima nel IV e V secolo. |
|
Alamannorum |
In
Britannia nel 372 sotto il comando del re e tribuno
Fraomarius. (Amm. Marc. XXIX, 4, 7) |
|
Anderetianorum |
A Vico
Iulio in Germania Prima nel IV e V secolo. |
|
Aravacorum |
“..miles de] numero Ara[vacorum 3] / [3 ce]nt(urio) protector..." (InscrAqu-02, 2857 / InscrAqu-03, 2923)
|
Armigerorum
|
A
Mogontiacum in Germania Prima nel IV e V secolo.
|
Armigerorum
|
In
Gallia Cisalpina. Dovrebbe trattarsi della Legio Comitatense
Armigeri Defensores Seniores. “Fl(avius) Fandigil s
protector / de numero Armigerorum vivo / suo arcam sibi co(n)parabit(!)
si quis / ilam vol(u)eret aperire dabit / in fisco auri un(cias)
sex et ips arca / in eclesi(a)e Com dav “ (CIL V,
08747). |
|
Ascarii |
(auxilia)
A Taurino e Marsonia
in Pannonia nel IV e V secolo. |
|
Atecuttorum |
Sono
probabilmente gli Auxilia Palatina Atecotti Iuniores
Gallicani di stanza in Gallia. “Mem(oria) Leonti/ani mil(itis)
de n/um(ero) Atecu/ttorum” (AE 1937, 0144) |
|
Augustensia |
(auxilia)
A Bononia in castello
Onagrino in compagnia della Legio VI Herculia, in Pannonia
nel IV e V secolo. |
|
Aulutrenensis (Aulutrena) |
In
Moesia? In epoca Severiana, è indicato come vexillatio.
“…et [[Geta(e)]] Caesar(is) / et Iuliae matri(s) kas(trorum)
/ suc(!) cura Non(i) Felicis / v(iri) o(ptimi) p(rimi)
p(ili) praepo(siti) vex(illatio) / Aulutre(nensis)…” (AE
1995, 01512 / AE 1987, 0941) |
|
Aurelianenses |
In
Germania, in compagnia della cohors I Helvetiorum. Sono
guidati da un centurione di legione: Caius Valerius Titus; (CIL
XIII, 06542) |
|
Aureomontanum |
A
Tricornium in Moesia Prima nel IV e V secolo. |
|
Balistariorum |
A
Bodobrica in Germania Prima nel IV e V secolo. |
|
Barbaricariorum |
A
Confluentibus Brecantia in Raetia nel IV e V secolo. |
|
Barcariorum Tigrisensium
|
Ad
Arbeia in Britannia nel IV e V secolo.
Praepositi:
Sabinus; (RIB 0601) |
|
Bingiensium |
A
Bingium in Germania Prima nel IV e V secolo. |
|
Bis
Electorum Fidelis |
Ad
Hippo Regio in Africa Proconsolare e ad Antaiopolis in
Aegyptus - Tebaide nel VI secolo sotto Giustiniano. Sono
forse reparti di cavalleria.
“D(is)
M(anibus) s(acrum) / Maxe[n]ti(u)s senator de nu/mer(o) bis
elect(or)um fide/lis...”
(CIL VIII, 17414) |
|
Brittonum |
In
Germania Superior (Niederbieber) nel 185-260 d.C.
|
|
Brittonum |
In
Dacia sotto il regno di Commodo? (CIL III, 01396) |
|
Brittonum Elantiensium |
In
Germania sotto il regno di Antonino Pio, probabilmente
aggregati alla Legio VIII Augusta.
“Fortunae Britto/nes Elantienses ba/lineum vetustate /
conlabsum(!) adiec/ta concha et cama/ris opere figlino
res/titutis item vasis / novis positis iubente / Calpurnio
Agricola / leg(ato) Aug(usti) pr(o) pr(aetore) curam /
agente Veranio Sa/turnino |(centurione) leg(ionis) VIII
Aug(ustae) / v(otum)
s(olverunt)
Tertullo / et Sacerdote co(n)s(ulibus)”
(AE 1986, 0523)
(CIL XIII, 06490 / 98) |
|
Brittonum gentilium |
Limes della Germania Superior
(Walldürn) durante il regno di Alessandro Severo.
“Deae Fortuna[e] / sanctae balineu[m] / vetustate conlap/sum
expl(oratores) Stu[ri] / et Brit(tones) gentiles [et]
/ officiales Bri(ttonum) et(?) / deditic(iorum)
[[Alexan]]/[[drianorum]] de / suo restituer(unt) cu/ra(m)
agente T(ito) Fl(avio) Ro/mano |(centurione) leg(ionis) XXII
P(rimigeniae) P(iae) F(idelis) / Id(ibus) Aug(ustis) Lupo et
Maximo // co(n)s(ulibus)”
(CIL XIII, 06592) |
|
Brittonum Murrensium |
In
Germania Inferior.
“Pro
salute commili[tonum] / Fortun[ae] / sacrum / Cassius /
Troianu[s] / |(centurio) Brit(tonum) Mur(rensium) / v(otum)
s(olvit) l(ibens) l(aetus) m(erito)”
(CIL XIII, 06471) |
|
Brittonum Triputiensium |
In
Germania sotto i regni di Adriano e Antonino Pio. Sono
guidati in tempi diversi da centurioni della Legio XXII
Primigenia: Titus Manius Magnus, Marcus Ulpius Malchius e
Titus Aurelius Firminus, come Praepositi. (CIL XIII, 06606) |
|
Brittonum Volubilitanorum |
A
Volubilis in Numidia sotto Commodo. Sono nominati come
“Vexillationis” (IAM-02, 363/ ILAfr 00611) |
|
Brucherum |
In
Gallia Cisalpina(?) sotto il regno di Arcadio e Onorio. (CIL
V, 08768) |
|
Burgariorum et Veredariorum (Veradiarium) |
In
Dacia Inferior sotto il regno di Adriano. A Kopaceni in
Dacia Inferior sotto Antonino Pio. Unità formata da Burgarii
(guardie) e Veredarii (corrieri). Doveva trattarsi di un
reparto numeroso, infatti nel 140 d.C. il campo dove è
stanziato, probabilmente da poco, viene allargato perché
troppo angusto: “…castra n(umerus) burg(ariorum) et
vered(ariorum) quod anguste / tenderet duplicato valli
pede et in/positis turribus ampliavit / per Aquilam Fidum
proc(uratorem) Aug(usti)”
(CIL III, 13795 / 6; CIL III, 14216, 40, AE 1985, 0064) |
|
Caddarensium |
In
Germania Inferior. “I(ovi) O(ptimo) M(aximo) / et
Iun(oni) Reg(inae) /
Finitius Fi/delis mil(es) / n(umeri) Cadda/rensium / in suo / pos(u)it / Fusco et / Dextr(o) co(n)s(ulibus)” (CIL XIII, 07268)
|
|
Cattharensium
|
Di
guarnigione sul limes ad Alteburg-Heftrich in Germania
Superior nella seconda metà del II secolo. Si tratta
probabilmente dell’unità elencata sopra. |
|
Cadisianum |
In
Gallia Cisalpina. “Iohannis / mil(es) de num(ero) /
Cadisiano / cum uxore /
sua Severina / fecer(unt) p(edes) XXV” (CIL V, 01590)
|
|
Calcariensium |
A Sirmi
in Pannonia nel IV e V secolo. |
|
Campestrorum (Campistrorum) |
Dovrebbe trattarsi di un reparto della Cohors III
Campestris. In Dacia sotto il regno di Caracalla.
Contribuisce alla ricostruzione della basilica
exercitatoria dell’Ala Campagonum sotto Caracalla.
Prefetti: Iulius Terentianus sotto Caracalla; (CIL III,
01343) |
|
Carronensium |
A
Blabia sul litorale Armoricano e Nervicano di guarnigione
contro le incursioni Sassoni nel IV e V secolo. |
|
Chersonissitana |
Sono
indicati come Vexillationes. Combattono probabilmente
contro i Goti in Moesia Inferior nel 251, comandati dal
centurione Marcus Ratinius Saturninus della Legio I Italica,
con la carica di Praepositus. (AE 1893, 0126 / 1996,
1358) |
|
Cimbriani |
A
Cimbrianis in Moesia Secunda nel IV e V secolo. |
|
Cimbrorum |
“D(is) M(anibus) / Flavius Ci/vilis miles / ex numero /
Cimbrorum / qui vixit an(nos) XX / Flavius Copius / fratri
dulcis/simo” “D(is) M(anibus) / Flavius Ianuar/ius exs(!)
nume/ro Cimbrorum qui vixit ann/os LX /…” (AE 1983, 0246 / AE 1969-70,
0159) |
|
Civium Romanorum Maximianus* |
Probabilmente in Britannia d’ove sono guidati dal centurione
Maximianus Volsinis della Legio II Augusta, come
Praepositus Probabilmente sono in Moesia o Pannonia, al
comando il Praepositus Lucius Cocceius Marcus,
centurione della Legio XI Claudia; Probabilmente in Moesia è
il centurione Titus Flavius Iulius della Legio I Italica a
guidarli come Praepositus;
*sotto
Massimino 235-238. “Numini perpetuo / d(omini) n(ostri)
Invictissimi / Imp(eratoris) Caes(aris) [[C(ai) Iul(ii)
V(alerii)]] / [[Maximini]] Pii Fe/licis Aug(usti)
pont(ificis) / maximo(!) trib(unicia) / potest(ate) p(atris)
p(atriae) pro co(n)s(ulis) / n(umerus) c(ivium) R(omanorum)
[[Maximia]]/[[nus]] devotus / numini maiesta/tique eius”
(AE 1957, 0338) |
|
Concangiensium
|
In
Britannia (Concangium) nel IV secolo. (AE
1978, 0449) |
|
Colonorum |
In
Numidia sotto il regno di Settimio Severo. L’unità è
comandata da un decurione d’Ala: Aemilius Emeritus in
qualità di Praepositus, sotto Settimio Severo; (AE
1909, 0104) |
|
Constantini |
A
Trimammium in Moesia Secunda nel IV e V secolo. |
|
Cuppense |
A
Cuppis in Moesia Prima nel IV e V secolo. |
|
Dacisci |
A
Mediolana in Moesia Secunda nel IV e V secolo. |
|
Dalmatarum (Fortensium)? |
In
Gallia Cisalpina,. Ad Abricantum sul litorale Armoricano e
Nervicano di guarnigione contro le incursioni Sassoni nel IV
e V secolo.
“(is) M(anibus)
/
Aurelio
Ianuario signif / ex numer Dalmat fort et Au/relio
Valentiano exarcho / posuit Aurel Iustus pater / Ianuarius
vixit annos XXII / mens V dieb VI Valentia/nus vixit annos
XXXII / menses III diebus V”
(CIL V, 05823) |
|
Defensorum |
A
Bravoniacum in Britannia nel IV e V secolo. |
|
Defensorum |
A
Confluentes in Germania Prima nel IV e V secolo.
|
|
Directorum |
A
Verteris in Britannia nel IV e V secolo. |
|
Divit(i)ensium Gordianoruma |
In
Thracia? Moesia? Sotto Gordiano III, è al comando dell’unità
un Prefetto: Sexto Vibio Vitale. “In h(onorem) d(omus)
d(ivinae) genio capsari/orum n(umeri) Divitiensium /
Gordianorum T(itus) F(lavius) Proces/sus medicus
hordina/rius(!) sub S(exto) Vibio Vita/le pr(a)ef(ecto)
n(umeri) s(upra) s(cripti) d(onum) p(osuit)” (CIL III,
00728 / 07415) (AE 1911, 0236)
a
sotto Gordiano III. |
|
Eborum |
|
|
Electorum |
“Atinius
Augus/talis duplicarius / numeri el[e]ctorum /
v(ixit) a(nnos) XXX” (AE 1901, 0113) |
|
Fortensia |
(auxilia)
In Pannonia
a Cirpi.
|
|
Fortenses |
In
Castris Leptitanis in Tripolitania nel IV e V secolo. |
|
Fortensium |
Ad
Othonae in Britannia nel IV e V secolo, di guarnigione sul
litorale contro le incursioni dei pirati Sassoni.
|
|
gentes per Raetias deputatae |
A
Teriolis in Raetia nel IV-V secolo. |
genti Afrorum
|
Unità
irregolare di milizia locale? (lo storico Le Bohec sembra
smentirlo). In Numidia. Prefetto: Tiberius Claudius Pollius;
(CIL VI, 03720) |
|
genti
Marcomannorum |
Unità
irregolare di milizia locale? In Moesia Inferior sotto il
regno di Commodo. Praeposito: Marcus Valerius Maximianus
sotto Commodo; (AE 1956, 0124) |
|
genti
Masacesbenorum |
Unità
irregolare di milizia locale? In Mauretania o Numidia.
Prefetto: Marcus Furnius Donatus. (CIL VIII, 09195) |
|
genti
Mazicum |
Unità
irregolare di milizia locale? In Mauretania Caesariensis.
sono guidati da un Prefetto. (AE 1973, 0654) |
|
genti
Musulamiorum |
Unità
irregolare di milizia locale? In Numidia sotto Traiano.
Prefetto: Tito Flavio Macro; (AE 1922, 0019) |
|
genti
Nabuxorum |
Unità
irregolare di milizia locale? (AE 1992, 01909) |
|
genti
Naristarum |
Unità
irregolare di milizia locale? In Moesia Inferior sotto il
regno di Commodo. Praeposito: Marcus Valerius Maximianus
sotto Marco Aurelio; I Naristi, Tribù germanica danubiana,
sono ammessi all’interno dell’impero da Marco Aurelio.
“…praep(osito) equitib(us) gent(ium) Marcomannor (um)
Narist(arum) / Quador(um) ad vindictam Orientalis…” (AE
1956, 0124) |
|
genti
Numidarum |
Unità
irregolare di milizia locale? Prefetto: Publilio Memoriale.
(CIL XI, 07554) |
|
genti
peregrinarum |
Unità
irregolare di milizia locale? Praeposito: Lucius Valerius
Valerianus sotto Caracalla; (AE 1966, 0495) |
|
gentium Ponti Polemoniani |
Unità
irregolare di milizia locale? Il suo Praepositus
Marcus Valerius Maximianus e decorato nella guerra Partica
sotto Marco Aurelio. (AE 1956, 0124) |
|
genti
Quadorum |
Unità
irregolare di milizia locale? In Moesia Inferior sotto il
regno di Commodo. Praeposito: Marcus Valerius Maximianus
sotto Marco Aurelio; (AE 1956, 0124) |
|
genti
Sonsorum |
Unità
irregolare di milizia locale? Praeposito: Marcus Rossius
Vitulus è decorato nella Guerra contro i Quadi e i
Marcomanni; “…/ praepos(ito) genti Sonsorum donis
militarib[us donato] ob expeditionem felicissimam Quador(um)
et Marcomann(orum) /…” (AE 1914, 0248) |
|
Gentilium |
In
Germania. Si tratta di una schola gentilium. “Hic iacit
Emeterius c(e)n/t(enarius) ex numer(o) gentil(ium) qu/i
vixit ann(os) quinquagi/nta militavit p(lus) m(inus) / XXV
d(eo) d(omino?) d(evotus)” (CIL XIII, 08331) |
|
Gentilium Gothorum |
In
Scythia nei primi anni del IV secolo. (CIL III, 12483) |
|
Germanicianorum |
In
Germania. “]/sulius N[3] / m(iles) n(umeri)
Ger[m(anicianorum)…”
(CIL XIII, 08329) |
|
Germa(nicia)norum |
In
Mauretania Tingitana. “D(is)
M(anibus) s(acrum) / [3]vellico mil(iti) n(umeri)
Germ(anorum) / [3]alam Hammior(um) / [3]dem item
signifero / [alae eius]dem sub sig(no) Martis /[vix(it)
an]nis XXXV..”
(CIL
VIII, 21814a) |
|
Germa(nicia)norum |
In
Dacia, comandati dal praepositus Marcus Verius Superstes,
centurio della Legio V Macedonica. In Dacia sotto Caracalla.
Contribuisce alla ricostruzione della basilica
exercitatoria dell’Ala Campagonum sotto Caracalla.
Praepositi: Iulius Terentianus nel 211. (CIL III, 12574 /
01343) |
|
Germanorum R…? |
(IDR 03-01, 028c.) |
|
Gesatorum |
In
Germania? …cent[uria] / [V]alentin[i] / [n(umeri)]
Gesatoru[m]… (CIL 13, 03593) |
|
Glanicorum |
"Votum suscept(um)
/ Herculi victori pro / salute et reditu G(ai) Licin(i) /
Macri trib(unum) et centurio/num et militum Glanico/rum qui
sub vexillo fue/runt Cn(aeus)Pomp(eius) Cornutus / opt(io) /
ex stipendis et hono/rario quod ei d(onum) const(ituerat) /
l(ibens) m(erito”
(AE 1954, 0102) |
|
Grannonensium |
A
Grannonum sul litorale Armoricano e Nervicano di guarnigione
contro le incursioni Sassoni nel IV e V secolo. |
|
Gratianenses |
A
Gratiana in Moesia Prima nel IV e V secolo. |
|
Hemesenorum |
In
Numidia a Calceus Herculis dal regno di Settimio Severo, in
coabitazione col numerus Palmyrenorum, vi rimangono almeno
fin sotto Alessandro Severo. Sono guidati da centurioni
della Legio III Augusta, come prepositi: Marcus Ulpius
Optatus, sotto Settimio Severo; Iulius Draco sotto i tre
Severi; Caius Iulius Aelurio sotto Caracalla; |
|
Herculensia |
(auxilia) Ad Herculem
in Pannonia Valeria nel IV e V secolo. |
|
Hispanorum |
Unità
Comitatenses di stanza a Bosphoro in Crimea nel VI
secolo sotto Giustiniano. |
|
Hipponensium Regiorum |
In Numidia A Hippo Regio, probabilmente nel VI secolo. (CIL 08, 05229)
|
|
Hnaudifridi |
A
Velurtion in Britannia nel III secolo. A Vercovicium ?
(Brit). Il suo nome deriva da quello del suo comandante.
“Deabus /
Alaisia/gis Bau/dihilli(a)e / et Friaga/bi et n(umini)
Aug(usti) / n(umerus) Hnau/difridi / v(otum) s(olvit)
l(ibens) m(erito)”
(RIB 1576) |
|
Illyricorum |
(AE
1977, 0711) |
|
Insidiatorum |
(auxilia) A
Cardabiaca (Cannabiaca) in Pannonia Valeria nel IV e V
secolo. |
|
Iovianorum |
Si
Tratta di reparti della legio palatina Ioviani Seniores. (AE
1893, 0122) |
|
Ioviorum Cornutorum Seniorum |
In
Italia nella seconda metà del IV secolo d.C. Si Tratta di
reparti della legio palatina Ioviani Seniores e auxilia
palatina Cornuti Seniores. (AE 1977, 0806) |
|
Iuniorum Italicorum |
A
Ravenna in provincia Flaminia nel IV e V secolo
|
Iuniorum Maurorum
|
Reparto
misto di fanti e cavalieri. In Dalmatia o Moesia Superior.
In Mauretania Caesariensis sotto il regno di Alessandro
Severo. Si tratta probabilmente della “vexillatio militum
Maurorum” di stanza a Lambaesis in epoca Gordiana.
Praepositi: Lucius Licinius Hierocletus sotto Alessandro
Severo; (CIL VIII, 20995 / CIL III, 09539) ) |
laetorum Actorum
|
Ad
Epusum in Belgica Prima nel IV e V secolo. |
|
laetorum Batavorum et gentilium Suevorum |
A
Baiocas e Constantia in Lugdunensis Prima nel IV e V secolo. |
|
laetorum Batavorum Nemetacensium
|
Ad
Atrabis in Belgica Secunda nel IV e V secolo. |
|
laetorum Batavorum Contraginnensium |
A
Noviomagus in Belgica Secunda nel IV e V secolo. |
|
laetorum Francorum |
A
Redonas in Lugdunensis Tertia nel IV e V secolo. |
|
laetorum gentilium |
A Remum
e Silvanectas in Belgica Secunda nel IV e V secolo. |
|
laetorum gentilium Suevorum |
A
Ceromannos in Lugdunensis Tertia e ad Arumbernos in
Aquitanica Prima nel IV e V secolo. |
|
laetorum Lagensium |
A
Tungros in Germania Secunda nel IV e V secolo. |
|
laetorum Lingonensium |
In
Belgica Prima nel IV e V secolo. |
|
laetorum Nerviorum |
A
Fanomantis in Belgica Secunda nel IV e V secolo. |
|
laetorum Teutonicianorum |
A
Carnunta Senonia in Gallia Lugdunensis nel IV e V secolo. |
|
Lauriacenses |
“DDD(ominorum)
nnn(ostrorum) Valentiniani / Valenti/s et Gratiani …Leontio
p(rae)p(osito) mili/tes auxiliares Lauriacenses…” (CIL 03,
05670a) |
|
Libyi
Iustiniani |
In
Libyia nel VI secolo sotto Giustiniano. (Ed. Iust. XIII, 18) |
|
Longovicanorum |
A
Longovicium in Britannia nel IV e V secolo. |