ALAE
VEXILLATIONES EQUITUM (EQUITES)
| Aegissensis | “] / [equi]tis vixil/[lat(ionis)(!)] (A)egisse(n)sis / Val(erius) Proclus / miles leg(ionis) I Iovi(a)e / pro parentib(us) ex / pr(a)elepto(!) Deci pr(a)epositi “ (AE 1976, 0637) |
| Arcades | Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Armigeri Iuniores | Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Armigeri Seniores | Vexillatio Comitatense. In Gallia e in Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Armigeri Seniores Gallicani | Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Armigeri Seniores Orientales | Vexillatio Comitatense. In Oriente nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Batavi Iuniores | Vexillatio Palatina. In Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Batavi Iuniores | Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Batavi Seniores | Vexillatio Palatina. In Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. “Fl(avius) Fasta duce(narius) de Batavis / equ(itibus) sen(ioribus)...” (AE 1890, 0147) |
| Brachiati Iuniores | Vexillatio Palatina. In Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Brachiati Iuniores | Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Brachiati Seniores | Vexillatio Palatina. In Italia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. “Fl(avius) Odiscus [b]iarcus de n(umero) Br/ac(hiatorum) sen(iorum) equit(um)...” (AE 1890, 0145) |
| caesa(torum)?* Corionototarum | Prefetto: Quintus Calpurnius Concessinius; *forse era un’unità armata di Gaesum (tipica lancia Retica). “LEG() A[3] / Q(uintus) Calpurnius / Concessini/us praef(ectus) eq(uitum) / caesa Cori/onototar/um manu pr/aesentissimi / numinis dei v(otum) s(olvit)” (RIB 1142) |
| Capidabensium | “[De]o s[a]nc[to] / Herrone(!) Aur(elius) / Valens pr(a)e(positus) e[q(uitum)] /scut(ariorum) pro s(alute) su/[a] et vexillat(ionis) / [C]apidabe(n)/[si]um(!) ara(m) / [p]osuit " (AE 1935, 0171) |
| Catafractarii | Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Catafractarii Albigenses | Vexillatio Comitatense. In Thracia nel IV e V secolo, esercito d’Oriente. |
| Catafractarii Ambianenses | Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Catafractarii Biturigenses | Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Catafractarii Iuniores (Equites Catafractariorum) |
In Britannia ad Olicana nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Catafractariorum | “D(is) M(anibus) / Valerius / Ienuariu[s!] circito[r] / de vexilla/[ti]one catafr[a]ctariorum / Aur(elio) Exuper[3] / civi su[o] [3]P[3]F / VS” (CIL V, 06784) |
| XII Catafractariorum | “C[3] / circitor d[e] / vixillatio/n[e!] XII cata/fractari(orum) [q]ua[e] [e]/s(t) T[ri]mamio vi/xit anni[s] XXIII / [milita]vit XII[I 3]u[“ (AE 1919, 0018 / IDacSMA 110) |
| Catafractariorum Clibanariorum | “D(is) M(anibus) / Val(erius) Fuscianus d[uc]enarius ex / regione Scadiesiana vico(!) qui vixit annis L stipendi[or]um XXV / militavit in vexillatione eqq(uitum) cat(afractariorum) / clib(anariorum) s(ub) c(ura) Valentis p(rae)p(ositi) /...” (AE 1984, 0825) |
| Catafractarios Pictavenssis | “D(is) M(anibus) Aurelius aza centenarius / e Lec[t(is?)] hic iacio(!) qui vixi annis uin/aginta et militavi annis XXX et sum / natus in provincia Dacia et milita/vi inter euites catafractarios Picta/venss su cura Romani prpositi...” (AE 1901, 0121) |
| Cetrati Iuniores | Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Cetrati Seniores | Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Comitatus Lanciarius | Reparto d’elite con mansioni di protezione e scorta imperiale. IV secolo “D(is) M(anibus) / Val(erio) Thiumpo qui / militavit in leg(ione) / XI Cl(audia) lectus in sacro / comit(atu) lanciarius / deinde protexit / annis V missus / pr(a)ef(ectus) leg(ionis) II Hercul(iae) / [e]git ann(is) II semise(!) et / decessit vixit ann(is) / XXXXV m(ensibus) III d(iebus) XI Aurel(ius) [“ (CIL 03, 06194) |
| Comites Arcadiaci | Vexillatio Palatina. In Thracia nel IV e V secolo, esercito d’Oriente. |
| Comites Alani | Vexillatio Palatina. In Italia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Comites Catafractarii Bucellarii | Vexillatio Comitatense. In Oriente nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Comites Clibanarii | Vexillatio Palatina. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Comites Honoriaci | Vexillatio Palatina. In Thracia nel IV e V secolo, esercito d’Oriente. |
| Comites Iuniores | Vexillatio Comitatense, nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Comites Seniores (Sagittarii) | Vexillatio Palatina. In Italia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. “Fl(avius) Roveos centenarius de equitum comitis / seni sagit..." (CIL V, 08758) |
| Comites Seniores | Vexillatio Palatina. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Comites Sagittarii Armeni | Vexillatio Palatina. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Comites Sagittarii Iuniores | Vexillatio Palatina. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Comites Taifali | Vexillatio Palatina. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Constantes Valentinianenses iuniores* | Vexillatio Palatina. In Italia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. *probabilmente Seniores. |
| Constantiani Felices / Feroces | Vexillatio Comitatense. In Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Cornuti Iuniores | Vexillatio Palatina. In Italia e in Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Cornuti Seniores | Vexillatio Palatina. In Italia e in Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Dacorum Parthica | Probabilmente formata per la spedizione Partica di Settimio Severo. Forse aggregata alla Legio V Macedonica Pia Felix. (è una vexillatio di fanteria??) (AE 1912, 0073). |
| Dalmatrum V (?) | “Plaianus equs / in vxl(l)atione / Dalmatrum V / vix{x}it annos X[L] / impe(n)dium(!) de suo / denaria(!) XXXVIII / [3] CCC” (AE 1892, 0021) |
| Dalmatarum comitatensium Ancialitana | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. “D(is) M(anibus) Val(erius) Iuventinus exarcus / qui militavit annos XX in vexilla/tion(e) eqq(uitum) Dal(matarum) comit(atensium) Ancial/itana vixit annos XL collect/a(r)ii titulum conscriptum...” (CIL III, 00405) |
| Dalmatae Passerentiaci | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. In Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| equitata provincae Germaniae | In Britannia a Bremetennacum nel 163-169 circa. E’ una Vexillatio proveniente dalla Germania. “Imp(eratori) Ca[es(ari) M(arco) Au]rel(io) A[ntonino 3] / Imp(eratori)Ca[es(ari) L(ucio) Au]rel(io) Ve[ro 3 Augg(ustis)] / vex(illatio) eq(uitum) [provinc]iae [Germaniae] / sup(erioris) Se[x(to) Calpu]rn(io) [Agricola leg(ato) Augg(ustorum) pr(o) pr(aetore)]” (RIB 589) |
| Fesianesa | IV secolo. “Resta viator et lege Fl(avius) Marcus protector / natus in Dacia provincia in vico Valentiniano / militavit in v<e=I>xillatione Fesianesa annis XXIII...” (CIL III, 00371) |
| Germaniciani Seniores | Vexillatio Comitatense. In Illyricum nel IV e V secolo, esercito d’Oriente. |
| Germanorum Voredensium | In Britannia a Voreda, sono forse numeri di fanteria. “Deabus Ma/tribus Tra(ns)mari(nis) / vex(illatio) Germa[no]r(um) V[o]r[e]d(ensium) pro sa/lute R() F() v(otum) s(olvit) l(ibens) m(erito)” (RIB 0920) |
| Golensium | A Gholaia in Numidia tra il 238 e il 253 d.C. circa. “[Im]pp(eratoribus) dd(ominis) nn(ostris) Philipp[is] / [Aug]g(ustis) M(arco) Aurel(io) Cominio / Cassiano leg(ato) Augg(ustorum) pr(o) pr(aetore) c(larissimo) v(iro) / et Lucretio Marcello v(iro) e(gregio) / proc(uratore) Augg(ustorum) nn(ostrorum) praeposito / limitis Tripolitanae / C(aius) Iulius Do[n]atus dec(urio) / alae Flavi[a]e Philip/pianae pr[ae]fectus / a dd(ominis) nn(ostris) Augg(ustis) [3] prae/fuit vex[illationi] / Golensi et [3] / Impp(eratoribus) Philippo III et Phi/lippo II co(n)s(ulibus)" (AE 1985, 0849) |
| Honoriani Iuniores | Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Honoriani Seniores | Vexillatio Comitatense. In Gallia e in Britannia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Honoriani Taifali Iuniores | Vexillatio Comitatense. In Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Marcomanni | Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Marsacorum? | In Britannia sotto Alessandro Severo. Sono forse numeri di fanteria. (RIB 0919) |
| Mauri Alites | Vexillatio Comitatense. In Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Mauri Feroces | Vexillatio Comitatense. In Italia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Maurorum | Ad Auzia in Mauretania Caesariensis. “[Q(uinto) G]argilio Q(uinti) f(ilio) Q(uirina) Martiali eq(uiti) R(omano) / [pr]aef(ecto) coh(ortis) I Astyrum pr(ovinciae) Britta/[n]iae trib(uno) co(hortis) Hisp(anorum) pr(ovinciae) Maur(etaniae) Cae(sariensis) / [a] mil(itiis) praep(osito) coh(ortis) sing(ularium) et vex(illationis) / [e]qq(itum) Mauror(um) in territorio / [A]uziensi praetendentium / dec(urioni) duarum coll(oniarum) Auzien/sis et Rusguniensis et pat(rono) / prov(inciae) ob insignem in ci/ves amorem et singula/rem erga patriam adfec/tionem et quod eius vir/tute ac vigilantia Fa/raxen rebellis cum sa/tellitibus suis fuerit / captus et interfectus / ordo col(oniae) Auziensis / insidiis Bavarum...” (CIL VIII, 09047) |
| Nono Dalmatae (VIIII Dalmatarum) |
Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. “Salvis et victorib(us) dd(ominis) nn(ostris) Valent[iniano] / et Valente(!) et Grati[ano semper Aug(ustis)] / prospiciens salutiferum fore cunctis F[l(avius)] / Maximinus dux hanc turrem exsurgere ius[sit a fun]/damentis eius speculo curante Agat[ho]/daimone trib(uno) m(ilitum) vex(illationis) dd(ominis) nn(ostris) Valentinia[no] / et Valente II co(n)s(ulibus) / per vex(illationem) VIIII Dalmatam devotissimam” (AE 1996, 1612) |
|
Octavo Dalmatae (VIII Dalmatarum) (Octava Dalmatas) |
Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. In Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. “...Fl(avius) Iovianus bearcus / draconarius ex numero / octava(!) Dalmatas(!) militavit annos / XX vixit an(n)os X...” (AE 1891, 0105 |
| Persae Clibanarii | Vexillatio Palatina. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
|
Primi Clibanarii Parthi |
Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Primi Gallicani (I Gallica) | Vexillatio Comitatense. In Gallia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Primi Scutarii (I Scutaria) | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Primi Scutarii Orientales | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. In Oriente nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Primi Sagittarii (I Sagittaria) |
Vexillatio Comitatense. In Oriente nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Primi Theodosiani (I Theodosiana) |
Vexillatio Comitatense. In Thracia nel IV e V secolo, esercito d’Oriente. |
| Primo Sagittarii (I Sagittaria) |
Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Promoti Clibanarii | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. In Oriente nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Promoti Iuniores | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Promoti Iuniores | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Promoti Seniores | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Palatina. In Italia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Promoti Seniores | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Palatina. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Quarti Clibanarii Parthi (IV Parthica Clibanaria) |
Vexillatio Comitatense. In Oriente nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Quarto Sagittarii (IV Sagittaria) |
Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Quinto Dalmatae (V Dalmatarum) |
Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Raetorum Gaesatorum | Ad Habitancum in Britannia nel 213, insieme alla cohors I Vangionum ed agli Exploratorum Habitancensium. Ad Aesica? in Britannia, a Cappuck? In Britannia (RIB 1216, 1217, 1235) (RIB 2117). (RIB 1724) |
| Raetorum et Noricorum | A Mancunium in Britannia (RIB 0576) (potrebbero essere numeri di fanteria) |
| Sagittarii Clibanarii | Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Sagittarii Cordueni | Vexillatio Comitatense. In Tingitania nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Sagittarii Iuniores | Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Sagittarii Iuniores | Vexillatio Comitatense. In Thracia nel IV e V secolo, esercito d’Oriente. |
| Sagittarii Seniores | Vexillatio Comitatense. In Tingitania nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Sagittarii Seniores | 2 Vexillationes Comitatenses. In Thracia ed in Illyricum nel IV e V secolo, esercito d’Oriente. |
| Sagittarii Parthi Iuniores | Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Sagittarii Parthi Seniores | Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Scutarii | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. “Deo san[cto] aeterno / [3] providentia cuius locus / [3] et an[3]iorum Vale(n)s / [3]min[3]s veteranus / [3] vixillati/[onis! equitum] [sc]utarior/[um...“ (IDacSMA 220-221) (AE 1951, 0030) |
| Scutarii Aureliaci | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. In Britannia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Scutarii Iuniores Scolae Secundae (Secundi Scutarii Iuniores) |
Vexillatio Comitatense (Scola Palatina). In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Scutarii Seniores | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense (Scola Palatina). In Africa e in Tingitania nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Secundi Clibanarii Parthi (II Parthica Clibanaria) |
Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Secundi Scutarii (II Scutaria / Scutariorum) |
Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Secundi Stablesiani (II Stablesiana) |
Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. In Oriente nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Secundo Sagittarii (II Sagittaria) |
Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Sexto Dalmatae (VI Dalmatarum) |
Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Syri | In Britannia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| ex Syria | In Pannonia Inferior nel 110. (CIL XVI, 00164) |
| Stablesiani | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. In Britannia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Stablesiani Africani Seniores | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Stablesiani Italiciani | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Stablesianorum | Unità reclutata all’epoca di Gallieno. In Gallia Cisalpina?. “...supre/mi munus h/onoris Val(erio) / Vasse exarco / in vexil(latione) eq(uitum) / Stablesianor/um militavit / annos XXV / m(enses) V...” (CIL V, 04376) |
| Sueborum Longovicianorum Gordianae | A Longovicium in Britannia sotto Gordiano III. Sono forse Numeri di fanteria. “Deae Gar/mangabi / et N(umini) [[Gor[di]]]/[[ani]] Aug(usti) n(ostri) pr[o] / sal(ute) vex(illationis) Suebo/rum Lon(govicianorum) Gor(dianae) vo/tum solverunt m(erito)” (RIB 1074) |
| Taifali | In Britannia nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Tertii Stablesiani (III Stablesiana) |
Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. In Oriente nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |
| Tertio Dalmatae (III Dalmatarum) |
Unità reclutata all’epoca di Gallieno. Vexillatio Comitatense. In Oriente nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. Sono in Phoenicia nel VI secolo sotto Giustiniano. (Ed. Iust. IV, 2.) |
| Tertio Sagittarii (III Sagittaria) |
Vexillatio Comitatense. In Africa nel IV e V secolo d.C., esercito d’Occidente. |
| Theodosiaci Iuniores | Vexillatio Palatina. In Thracia nel IV e V secolo, esercito d’Oriente. |
| Theodosiaci Seniores | Vexillatio Palatina. Unità Praesentale nel IV e V secolo d.C., esercito d’Oriente. |